1. Czym jest łokieć tenisisty?
Łokieć tenisisty, to jedno z najczęściej rozpoznawanych schorzeń narządu ruchu w populacji aktywnej zawodowo. Objawia się przewlekłym bólem po bocznej stronie łokcia Dolegliwości nasilają się podczas
Łokieć tenisisty – skuteczna fizjoterapia zamiast samej farmakologii,
przedmiotów, prostowania nadgarstka, otwierania drzwi, a także mogą towarzyszyć im osłabienie siły ręki. Ból nasila się podczas chwytu, prostowania nadgarstka oraz prostowania łokcia z obciążeniem.
Schorzenie polega na degeneracji i mikrourazach przyczepu mięśnia prostownika promieniowego nadgarstk w miejscu jego przyczepu do nadkłykcia bocznego kości ramiennej. Co istotne, badania wykazały, że w obrębie ścięgna dominują zmiany zwyrodnieniowe, a nie zapalne.
Czynniki ryzyka obejmują powtarzalne ruchy nadgarstka i przedramienia, pracę przy komputerze, zawody manualne (stolarstwo, malarstwo, fryzjerstwo) oraz gry rakietowe z nieprawidłową techniką uderzenia.
2. Diagnostyka kliniczna i badania dodatkowe
Diagnoza łokcia tenisisty jest przede wszystkim kliniczna. Lekarz lub fizjoterapeuta opiera się na wywiadzie oraz kilku testach prowokacyjnych:
Test Cozena – ból przy prostowaniu nadgarstka z oporem przy zgiętym łokciu
Test Milla – ból przy biernym zgięciu nadgarstka ze zgiętym łokciem, z nawróceniem przedramienia
Bolesność uciskowa nadkłykcia bocznego – typowy, silny ból przy palpacji przyczepu ścięgna
Test krzesła – ból przy unoszeniu krzesła nachwytem, przy zgiętym łokciu
Badanie USG lub MRI może być pomocne w celu wykluczenia innych urazów tej okolicy.
3. Ograniczenia farmakologii – dlaczego same tabletki nie wystarczą?
Tradycyjne leczenie farmakologiczne łokcia tenisisty opierało się na niesteroidowych lekach przeciwzapalnych (NLPZ) i iniekcjach kortykosteroidów. Przez dekady były one pierwszym wyborem. Współczesne badania w celu poprawy terapii łokcia tenisisty udowodniły że fizjoterapia przyniosła najlepsze wyniki – zarówno pod względem zniesienia bólu, jak i przywrócenia funkcji. Farmakologia dawała szybką, ale krótkotrwałą ulgę, po której często następował nawrót o nasileniu większym niż przed leczeniem.
4. Fizjoterapia oparta na badaniach
Ćwiczenia ekscentryczne i izometryczne
Metoda ekscentryczna (powolne wydłużanie mięśnia pod obciążeniem) badania już w latach 90 tych potwierdzają ich skuteczność w redukcji bólu i poprawie siły chwytu. Nowsze badania wskazują na jednakową, a niekiedy większą, skuteczność ćwiczeń izometrycznych (napięcie statyczne bez ruchu) które, są szczególnie korzystne w ostrej fazie, gdy obciążenie dynamiczne byłoby zbyt bolesne.
Fala uderzeniowa (ESWT)
Zewnątrzustrojowa terapia falą uderzeniową – aplikacja fali mechanicznej o wysokiej energii przezskórnie w obszar chorego ścięgna. Działanie biologiczne obejmuje stymulację przekrwienna tkanek która zwiększa tempo regeneracji oraz przebudowy tkanek. Igłoterapia sucha i PRP
Taping
Kinesiotapingu może zmniejszać obciążenie przyczepu ścięgnistego w codziennych czynnościach. Choć same w sobie nie leczą przyczyny, stanowią cenne uzupełnienie programu ćwiczeń, umożliwiając kontynuowanie pracy lub aktywności podczas terapii.
5. Kompleksowy program fizjoterapii
Skuteczna fizjoterapia łokcia tenisisty przebiega zazwyczaj w trzech etapach, dostosowanych do fazy patologicznej i nasilenia objawów:
Faza 1 (0–4 tygodnie) – opanowanie bólu: Modyfikacja aktywności, ćwiczenia izometryczne bez bólu, ewentualnie fizykoterapia lub kinesiotaping, edukacja pacjenta w zakresie ergonomii.
Faza 2 (4–12 tygodni) – przebudowa ścięgna: Stopniowe wprowadzanie ćwiczeń ekscentrycznych i izotonicznych z progresją obciążenia, praca nad stabilizacją ramienia i mobilnością odcinka szyjnego.
Faza 3 (12+ tygodni) – powrót do aktywności: Ćwiczenia funkcjonalne i sportowo-specyficzne, korekta techniki (sportowcy), program profilaktyczny zapobiegający nawrotom.
Istotnym elementem jest edukacja pacjenta. Zrozumienie, że ból podczas ćwiczeń na akceptowalnym poziomie (do 4/10 w skali NRS) jest normalną częścią procesu.
6. Kiedy fizjoterapia nie wystarczy – leczenie operacyjne
Zdecydowana większość pacjentów odpowiada na kompleksową fizjoterapię. Leczenie chirurgiczne rozważa się jedynie w przypadku braku poprawy po co najmniej 6–12 miesiącach rzetelnie prowadzonej terapii zachowawczej. Operacja polega na uwolnieniu i usunięciu zdegenerowanej tkanki ścięgna lub jego częściowym odczepieniu od nadkłykcia. Wyniki są na ogół dobre, lecz rekonwalescencja trwa kilka miesięcy i wymaga pełnego programu rehabilitacji pooperacyjnej.
